|
Baixa a manda de lobos ao val de Sonán e
sete deles atacan a casa do xove Ando, deixándoo malferido. O
avó, Emoi, percorre de noite a perigosa fraga á busca de
herbavento, a planta que o pode curar e que o esperta coas súas
folliñas querendosas, cando polo cansazo queda durmido. Libra dos
voadores ollóns ou curuxás (que vixían que os nenos non
saian de noite das casas), pero atópao o Recacho, o trasno vello que
só lle permite regresar á casa cando lle aprende a receita
musical do esnafrón, pois devece polos cogomelos. Coa apócema de
herbabento, Ando por fin cura das trabadas dos lobos. Obsesionado porque
unha noite acordou cunha luz potentísima como o sol e un rostro
descoñecido mirábao. Emoi explícalle que se viu a si mesmo
de home feito e vaise deixándolle un petate, que leva moitos anos
pechado. Contén dous vultos de coiro: no primeiro hai un
pergamiño co debuxo dun tríscele dourado formado por dúas
serpes cinguidas en espirais concéntricas e dez peciñas
metálicas que, combinadas, compoñen a figura; cando as encaixe,
poderá abrir o segundo vulto. Bota días tratando de casar as
pezas pero non é capaz; mentres, vai medrando e cambiándolle a
voz, facéndose mozo. Ata que o avó lle trae unha peza maior coa
que casan todas as outras: entón élle doado compoñer o
talismán. Pasados uns días, poderá lucilo no seu peito e
abrir o segundo vulto. Celébrase a festa anual, á que acoden
os parentes e cóntanse os sucedidos. Pero a Ando o que lle gustan son as
historias que lle conta o avó e cando no río o salva de morte
certa, atacado polo caracú ou cumaldario, supera, sen decatarse, a
última proba. Xa pode abandonar o val de Sonán, coa espiral
dourada no peito, que Daún, o pai, que nunca a dera composto, perdera e
recuperara no río. Tamén leva a daga, que descubriu entre as
dobras de coiro cando o ataque do cumaldario. Ao terceiro día, no
río Maior, gracias a unha vella aurieira non se deixa engaiolar por unha
ninfela que o chama. Crúzao na barca de Gae, evitando os xacios que
intentan afundir as naves con xigantescas árbores. Segue, agora xa en
terras de Non Fal, afastado da xente. Bate cun malabarista simpático a
xogar cunha mazá: é Axe, un guliaire que vive nunha das zonas
libres do interior do país, de falar aquel-ado, que lle conta a historia
da mazá amarela que fixo que todas as vellas se botasen a el...
Colle por unha vía principal empedrada que leva á cidade
amurallada de Aliber. Agachado nun carro, entre bocois de viño, provoca
un accidente afrouxando unha roda para librar ao carreteiro de estar cunha
soldadeira, obrigado polos soldados. Pouco para na fermosa cidade en feira.
Sofre logo o ataque duns salteadores, que o atan a unha árbore con
correas; céibase rillándoas cos dentes. Guiado por tres nenos,
chega á aldea de Batón, o ferreiro que se dedica a forxar armas
para o gran día do combate contra o estranxeiro dominador de Non
Fal. Onda unha ermida de pedra na valgada pega un aturuxo coa esperanza de
que o eco o guíe ao Palacio de Novelúas. Esa noite unha ringleira
de siluetas encarapuchadas con fachóns de lume guíano por unha
mina a través da aba da montaña, ata o palacio maxestoso.
Habitado por Queade e as súas doncelas, ergueuse en nome das nove
derrotas de Ofiusa que evoca unha lenda nas pedras. Nos arredores hai unha
réplica minúscula na que entra anicado. Dozinda, unha nena de
catro anos que di ser a conteira do palacio, condúceo ata unha pedra
abrideira que intenta abrir cun tiracroios e bólas de seixo, pero
só a despecha facéndolle cóxegas na base. Despois de
recitarlle o texto lendario, a conteira marcha. Guiado por Queade a
través dun pasadizo subterráneo, contempla o mural de homenaxe
aos nenos soldados da épica batalla. Asisten despois á festa de
outono no bosque, onde se baten os bardos en combate poético co premio
de gravar un poema na pedra das murallas. E logo fan o amor con paixón e
beleza. Antes de proseguir camiño, ela regálalle como recordo de
Novelúas un cinto con enfeites de prata e acibeche. Avanza con
dificultades pola fraga da Serra Negra. No Camiño Real uns soldados
cóbranlle peaxe para entrar en Non Fal, a cidade protexida por tres
murallas, do sanguinario señor sen corazón. Cando os soldados
inspeccionan que a xente leve calzóns debaixo dos saións, o
traste de Axe róuballe o casco a un, pásallo logo a Ando e acaban
presos os dous. No palacio, onde o Señor de Non Fal preside os festexos
na honra dos seus tres invictos xenerais, aos que loa na lingua de Cax e
agasalla con cadansúa pedra marabillosa, Ando é presentado como
mozote inimigo que recuar aos tempos de Ofiusa. Só salvará a vida
se atina en cal de dúas caixas, unha vermella e outra negra, está
a perla branca. A doncela virxe Dumvira, unha lilulóxica,
agóiralle a Ando, interpretando a mensaxe das sementes de fieito, que os
seus inimigos non poderán con el; logo, unha pomba torcaza negra voando
anuncia que se abrirán as portas e quebrantarán as cadeas. O
Señor de Non Fal, encolerizado, mándalle que abra cos ollos
vendados unha das caixas: abre a negra, tragando a perla que contén sen
que os demais poidan vela; e cando a doncela ensina a perla negra que garda a
caixa vermella, vólveno para a cela onda Axe: o seu castigo é ser
guindado desde a ponte para que as augas do río o afasten de Non Fal. A
cociñeira Elamona, que ten o encargo real de ir metendo na súa
comida pequenas doses de amanitas velenosas, marcha tolamente namorada de Axe e
non os traizoa. Ao cuarto día cumpren a sentencia: mergúllanos
catro veces no río con pesadísimas argolas e cordas nas pernas
para despois guindalos sen pexas. Os seus corpos pérdense entre a
corrente da auga... Recupera o sentido Ando no río e consegue atopar
a Axe, o amigo que lle salvara a vida namorando a cociñeira, pero morto.
Continúa camiñando cara ao nacente camiño de Ofiusa. Leva
a esfera de acibeche da caixa negra que o seu corpo acabou botando das
entrañas. Sobe a Serra Branca, a fraga de teixos que medrou entre
penedos para protexer a Ofiusa. E desde ese penedo case inaccesible que
custodian pedras fitas como guerreiros de pedra, nesta montaña
mítica onde outros que foron chegando antes saen a recibilo (e
máis que han vir), hase preparar para un día marchar cara a Non
Fal. Non importa o que teñan que agardar neste poderoso reino de
melancolía. E un "Cántico", en correspondencia coa "Lenda"
inicial, pecha o libro proclamando que mentres o noso tempo non chega as vellas
derrotas nos fagan fortes, que o alento da terra (e a nosa voz) conmova
alí onde o campa o silencio e o seixo duro. |