|
"Eu son Balbino.
Un rapaz de aldea. Coma quen di, un ninguén. E ademais, pobre".
Así comezan os pensamentos, do neno protagonista, no territorio limitado
do mundo rural galego. Conta neste seu diario as súas experiencias,
desde as festas tradicionais como o Entroido ou as da parroquia ata a vivencia
dramática do loio familiar pola morte do padriño esmagado por un
carro, que lle impide disfrutalas. A morte tamén está presente na
trampa para raposos na que cae o seu can Pachín; alí planta logo
unha cerdeira. Únense deste xeito esperanza e loito, sempre á
busca dun futuro non escrito. Así, cando non pode disfrutar da festa,
vai á rebusca ao campo o día seguinte: atopa unha caixa, que non
dá aberto, e despois lévalle a auga. Con ela marchou o
soño imposible das moedas de ouro. Neste xogo de
contradiccións a emigración pode se o mellor camiño, como
asegura seu pai cando marcha para América o irmán Miguel, ou unha
falsa saída, como defende o padriño. Ás veces,
certamente, a única saída rebelde contra a inxustiza é a
fuxida. É o que fai cando seu pai lle pega por enfarruscarlle a cara ao
ricachón e mimado Manolito; atópao Pachín. Na
procesión escapa para pillar as canabelas dos foguetes e dá na
casa do xudío, que lle reflexiona sobre a hipocrisía da xente,
que non busca a verdade nin a xustiza. O castigo, en forma de malleira paterna,
dóelle máis na alma que no corpo. A escola é
frustrante e non abre moitos vieiros. Primeiro, o mestre andaluz non entende a
terra na que está nin o entenden a el. Logo, namórase da mestra
de Betanzos, converténdose nun dos mellores alumnos. Pero ela casa,
marcha e entón Balbino négase a volver ao colexio. Seu pai
castígao poñéndoo a servir. Parece o seu destino. Pero
aprendeu do xudeu que o que importa na vida é ser honesto, solidario, e
do enterrador que deixando feito algo de valor non se morre de todo. Cando
emigra o amigo Lelo e comeza a escribirlle contándolle cousas de
alá, aparca a escrita do caderno pois agora ten con quen desafogar os
seus pensamentos. Déixallo a Alberte, universitario que escribe libros,
que disque non llo vai ensinar a ninguén. É este un texto
clásico da literatura infantil-xuvenil galega, con traduccións a
diversas linguas e centos de milleiros de exemplares vendidos, incuestionado e
verosímil testemuña literaria dunha Galicia realmente
existente. |