|
Reescrita de dez contos da tradición oral,
incluíndo ao final de cada un deles un apéndice con notas
bibliográficas e tipolóxicas. Todos, agás Papas,
son adaptacións de Antonio Reigosa. O sabor dos sabores: un
rei viúvo con tres fillas quixo saber cal o quería máis
para que herdase o reino. Como a máis nova contestou que o quería
como o sabor dos sabores mandouna levar ao monte e matala. Mais o criado
encargado apiadouse dela e levou como proba da súa morte o
corazón dunha cadela, e o dedo da rapaza. Buscouse a vida traballando de
criada e coidando os pavos na casa do Casimiro, vestida cun traxe de cortiza,
que agachaba o de princesa. Sospeitando da súa identidade, o home
ofreceulle casar co seu fillo e ela aceptou se convidaba ao rei. Cando este foi
ao banquete nupcial, decatouse de que era a filla ao non lle botar sal na
comida, o sabor dos sabores. Pouco despois, como o rei era vello, ela e o mozo
herdaron o reino e foron felices. Os tres irmáns sabios: cando
morreu un home, os seus tres fillos non se puxeron de acordo sobre quen
ía herdar a casa. E foron onda o xuíz para que este decidise.
Polo camiño, deduciron entre os tres como era o cabalo roubado a un
veciño polas pegadas que deixara: coxo, torto e rabón. Na cea,
comendo cabrito, deduciron que nacera canda outro, que o amamantara unha cadela
e que o xuíz era fillo de mouro. Por fin, o xuíz para resolver o
preito pediulles que lle trouxesen a cabeza do pai morto. Só o pequeno
se negou: ese era o verdadeiro fillo do pai. A moza vestida de home e a
cerva: un home quedou cego e tivo que saír polo mundo a pedir. Como
tiña unha filla fermosa, para que non tentase de máis aos mozos
mandouna vestir de mozo. Andando os camiños, unha princesa namorouse
dela, sen sospeitar que non era home. Para solucionar o enguedello, a rapaza
conseguiu traer a palacio a cerva do monte, seguindo os consellos dunha vella.
E mesmo que falase, dicindo tres verdades; a terceira, que as mans que a
pillaran non eran de mozo. Entón quedou ao descuberto a identidade da
rapaza e a princesa amolouse. Martuxiña: houbo un tempo en
que todos os matrimonios tiñan a obriga de mandar un fillo servir ao
rei; se non había fillos, tiña que ir o pai. E foi que un
matrimonio tiña só fillas, sete. A máis vella,
Martuxiña, ofreceuse a ir no canto do pai, vestida de home e co nome de
Martuxón. No servicio, o compañeiro de cuarto sospeitando que era
moza tratou de confirmalo levándoa de compras, mais ela soubo disimular
ben. Só cando desapareceu o día de licenciarse, evitando
así bañarse con el no río, o mozo viu corroboradas as
súas sospeitas. E, seguíndolle as pegadas, deu con ela na casa,
onde se declararon amor. Papas: unha vez eran dous irmáns que
querían casar os seus fillos. Para coñecer o formal que era a
súa curmá, o rapaz fíxose o enfermo: só
dicía "papas", polo que o pai botouno da casa. Andando de esmoleiro
conseguiu xuntar para unha pulseira, uns pendentes e un reloxo de ouro, que lle
deu á curmá sen que ela o recoñecese, a cambio,
respectivamente, de que lle amosase as pernas, o corpo logo e de que pasase
unha noite con el. Esa noite, rouboulle o refaixo coas iniciais, que lle valeu
para que decidise converterse na súa muller xustamente o día no
que ía celebrar a voda con outro. A fera domada: nunha terra
lonxana vivía unha princesiña fermosa e intelixente, pero moi
soberbia. Como o pai xa ía vello tivo que pensar en casar. Puxo como
condición que o pretendente atinase unha adiviña sobre un seu
cabelo do medio da testa e vencese o lobo engaiolado no xardín.
Intentáron moitos sen éxito, ata que un príncipe rico, de
incógnito, superou as probas e levouna consigo para unha casiña
pobre, onde a puxo a traballar duramente. Ata que lle descubriu a súa
verdade. Pouco despois, converteuse en raíña e, esquecida a
súa soberbia, foi boa, xenerosa e feliz. Tres bos consellos:
un home moi pobre marchou polo mundo facer pola vida, deixando a muller
preñada de dous días sen o saber. Vinte anos botou traballando de
sol a sol, ata que puido volver. O amo deulle a escoller como paga os cartos ou
tres consellos de proveito, que el preferiu: que non deixe o camiño de
carro por atallo, que non pregunte o que non lle importa e que antes de facer
unha cousa a pense ben tres veces. Grazas a eles librou dos lobos, non o matou
o dono dunha pousada e non fixo un atropelo na casa por non coñcer ao
fillo. Ademais, unha bola que lle dera a ama viña chea de moedas de
ouro. Por iso desde entón foron sempre felices naquela casa. O
tesouro do home na forca: era un pai que tiña un fillo moi
esmorguista. Antes de morrer pediulle que só cando estivese apurado
collese o que deixaba no cabazo e en última necesidade unha carta que
nel había. Logo de vender todas as propiedades familiares, o fillo abriu
o cabazo: gardaba moedas de prata, que axiña malvendeu. Desesperado e na
miseria abriu a carta: que se pendurase dunha corda no muíño
vello. Así o fixo e dunha trapela no teito caéronlle enriba
montes de moedas. Daquela aprendeu, fíxose home asisado. O demo
na botella: a guapa filla da Petronila casou cun mozo forasteiro que
axiña deu en ir de troula polas noites. A mai, decatándose de que
era o demo, conseguiu atrapalo nunha botella cando por dicirlle
"arrenégote, demo" se converteu en rato. Mais uns mozos rompérona
con pedras e saíu liberado, índose meter no corpo dunha moza ou
no saco dun ladrón para facer as súas falcatruadas. Aínda
que non puido facer o mesmo coa criada do cura aproveitando que espirraba, por
o ladrón mentar a Deus; en vinganza, alertou ao cura do roubo. A
moza mataladróns:unha vez presentouse o capitán dunha gavela
de ladróns nunha casa rica simulando ser pobre; á noite, cando
cría a todos durmidos, saíu avisar aos seus para roubaren, mais a
filla máis nova non se deixou enganar e toroulle os dedos que el metera
debaixo da porta para recuperar un coitelo. Tempo despois, o pai deulla en
casamento coidándoo rico. Quería vingarse dela meténdoa
nunha caldeira con aceite fervendo. Pero unha moza da cuadrilla avisouna a
cambio dun anel, librando así do castigo que recibiron os ladróns
ao que os descubriron. |