|
Conxunto de oito relatos ben diversos na
técnica, realista ou fantástica, e no eixo espacio-temporal.
Gombó é un mozo duns catorce anos que saíu hai
medio ano da súa aldea africana e leva tres meses asentado en Galiza.
Mentres vai co seu carretillo recollendo os aparellos domésticos que a
xente tira, recorda a súa particular odisea. Como a seca na aldea (que
non está no medio da selva, por certo, e onde el aprendeu a ler e
escribir en francés) duraba xa varios anos e chegara a un punto
insoportable para todos, animais e persoas, decidiu probar sorte en Europa,
como tamén tres dos seus irmáns. No camiño, uniuse a
diferentes grupos, mais foi recibido con receos por non poder pagarlle aos
guías cos poucos dólares que a súa irmá casada lle
dera. Ata que chegou a un porto de mar. Dúas mulleres engaioladas pola
súa fermosura trouxérono de polisón no seu iate e gracias
a un dos tripulantes cando atracaron en Lisboa o dono dun café
facilitoulle a vida a Galiza nun camión. Agora recolle obxectos para
Melquíades, o chatarreiro que se os arranxa para regalárllelos
aos necesitados, que mesmo habilitou no seu pendello uns cuartos para os que
non teñen teito, como Gombó. Tamén lle axuda Dona
Engracia, a quen leva no carretillo onda Melquíades pois está
disposta a adoptalo (como a outros antes): é merecente de conseguir un
futuro mellor. En O pozo narra a voz en primeira persoa dun
peregrino que está a facer o Camiño de Santiago a historia do
pozo abandonado onde un can de palleiro parece montar garda. Seica unha fermosa
mociña italiana, filla dun importante señor de Florencia que a
ofrecera ao apóstolo por unha doenza que tivera de cativa, peregrina a
Compostela co seu séquito de serventes, bebeu a auga tan saborosa do
pozo, mirouse nas súas augas como nun espello e regaloulle ao mozo da
casa unha luva de seda verde; desde aquela o mozo pechou o pozo para que
ninguén lle roubase o rostro dela. Pasaron os anos e só quedan as
actuais ruínas. E o can segue alí, "perseverante gardador da nosa
historia". Un reguiño na Terra Chá conta a historia
dun reguiño que se cadra existe. Formouse coas bágoas derramadas
ao longo dos anos por un alfareiro na vasilla máis fermosa que nunca se
vira. Modeláraa para unha moza loura que un día lle foi comprar,
agardando poderlla regalar un día. Pero pasaron os anos e a súa
amada nunca volveu aparecer. O noso home no cine presenta a maxia do
cine desde os ollos duns rapaces que, alí no galiñeiro,
observaban fascinados a presencia dun home de mans grandes e ollar triste, que
proxectaba as películas desde a misteriosa cabina. Debía ser el
quen conseguía que os finais fosen, aínda nas peores
situacións para os bos, sempre felices. Mais un día que un
avión se ía estrelar irremediablemente no océano, a
sesión viuse interrompida. Entón todos os rapaces souberon que
morrera atropelado por un camión o home do fornelo, e concluíron
que xa ninguén sería capaz de salvar do desastre aos seus amigos
da película. Xograres desenvólvese na Idade Media, no
tempo da lírica galego-portuguesa. Un labrego recibe a proposta dun
xograr para que o acompañe nas súas actuacións e
así o fai, con grande éxito, pois na súa torpeza e
incultura asume o papel de parvo que provoca a risa do auditorio, mentres o
xograr é o complemento imprescindible, o listo. Pasados uns anos, o
xograr, que se sente menosprezado polos trabadores, consegue quedar na corte
real como compositor gracias ás influencias do labrego. Este
convértese en poeta popular, capaz de escribir e compoñer a
música de cantigas para satisfacción das xentes do
común. Pierre, a piques de facer os 11 anos, vive coa mai
nunha cabana e nunca coñeceu pai. Como é o rapaz máis
agudo e humilde da comarca, esta primavera o cego e sabio Guillaume
acéptao como guía na súa peregrinación polo
camiño francés. Cando chegan a Compostela, perante o
Pórtico da Gloria, o rapaz non é capaz de describilo, emocionado,
e ao vello, conmovido polo seu silencio, enchéronselle os ollos de
bágoas comprendendo "a sublime fermosura que agarda sempre no cabo dos
camiños" Grave perigo: A un mestre xubilado, unha agradable
mañá de San Xoán, deulle por poñerse a ler
tranquilamente nunha novela sentado na muralla de Lugo, no peitoril exterior e
coas pernas cara a fóra, provocando un grande escándalo ata que
foi retirado á forza. O peor é que non tardaron en aparecer
máis persoas na mesma posición e lendo: alarma no goberno, por se
se espallaba o costume e a millóns de cidadáns se lles
ocorría poñerse a ¡ler libros nos muros, á vista de
todo o mundo! O Mixi aborda o cambio que se produciu en Berto, un
rapaz moi mixirequeiro que non participaba nas guerras infantís cos
amigos e cando alguén se metía con el marchaba chorando en busca
da nai. Un día foi de excursión cos da catequese á
mariña para coñecer o mar e caeu á auga no porto: desde
entón xa era o neno que caeu ao mar, sentíase alguén e
mesmo ollaba para os amigos cun aquel de superioridade. |