Despois de falar un pouco con Adelaida todos acaban por dici-lo mesmo: Adelaida é tremenda. Porque o que non se lle ocorre a ninguén, háselle ocorrer a ela.
  Adelaida vai á escola coma tódalas nenas e nenos do seu tempo: ninguén lle preguntou nunca se quería ir ou non, vai e máis nada. Non é que sexa unha rapaza á que non lle gusta aprender, que lle gusta e moito, pero ela sempre está teimando que quere aprende-las cousas que lle interesan. Por exemplo Adelaida aprendeu a ler de camiño e con moitísimo afán, porque o que máis desexaba era poder ler contos e historias nos libros que había na súa casa e para iso non había outro remedio que aplicarase a aprender a ler axiña. Cando quere saber unha cousa non hai traballo que lle pareza noito nin sacrificio que non estea disposta a facer, con tal de chegar a coñecer aquilo que tanto lle tira. Pero, claro, tamén hai cousas que lle mandan facer ou aprender na escola e que ela di que non lle interesan. Entón ela faino, non pensedes que non, pero á forza e non vai máis aló do xustiño para ir pasando.
  Así vos é Adelaida, esta nena espelida, de cabelos longos que lle chegan polo medio das costas, coas súas pernas fracas, as súas mans longas e branquiñas, os seus ollos grises sempre a bulir porque todo o quere imitar e todo lle dá curiosidade.
  Pero o que máis lle gusta a Adelaida é debuxar. Se a deixasen, debuxaría os días enteiros e non faría outra cousa.
  Papeis e papeis vanse enchendo cos seus debuxos por todas partes por onde ela pasa.
  -Debuxar é o máis máxico que hai no mundo -di sempre que lle preguntan por qué lle gusta tanto.
  Sempre anda na procura de algo que lle sirva para pintar: papeis, paredes, pintura, lapis... Ela busca por tódalas partes e de nada vale pensar quehoxe non vai debuxar porque non ten onde ou non trouxo con qué. Ela atopará o lugar e o instrumental necesario aínda que estea nun deserto.
  Precisamente hai uns días, cando o seu pai e a súa nai a deixaron na casa da súa avoa mentres ían a unha xuntanza dos veciños por mor dunhas árbores que o alcalde mandara cortar para facer un aparcamento para automóbiles, a Adelaida, despois dun anaquiño de conversa, xa lle entraron as ganas de debuxar.
  Comezou a remexer polos caixóns ata que foi dar con algo que nunca vira: era unha caixa de lapis de cores xa moi vella. Era de lata e estaba algo enferruxada polas artes onde máis se rozara. De seguro que era moi antiga. Abriuna e alí estaban os doce lápises aliñados. Non eran todos do mesmo tamaño, porque uns estaban algo máis gastados que os outros, pero estaban case novos.
  Adelaida foi correndo onda súa avoa a lle preguntar de onde saíra aquela caixa que nunca ela vira antes, iso que na casa da avoa remexía por armarios e caixóns canto lle daba a gana.
  A avo explicoulle que foran do avó, que en paz descanse, que tamén lle gustaba moito debuxar.
  -¿Dásma a min? -preguntou de seguida Adelaida con sentimento de que era ela quen debía herdar aquela caixa de cores xa que seguramente lle viña do avó o seu amor polo debuxo.
  A avoa quedou un intre pensativa antes de lle dicir que si, que aquelas cores eran para ela.
  Adelaida apreixou a caixa contra o peito moi leda e foise a correr na procura dun papel no que face-lo seu primeiro debuxo. A tarde foi curta para a rapaza e cando os seus pais viñeron a buscala fixera unha morea de debuxos moi bonitos.
  Para o outro día foi un día de escola coma tantos e Adelaida foino pasando da mellor maneira posible, iso si, non se librou de que a directora da escola lle botase unha bronca cando pasou correndo por diante do seu despacho.
  -Vamos a ver -quixo razoar Adelaida-, ¿isto non se chama corredor?
  -Chama -respondeu a directora.
  -Pois daquela será para correr.
  Aquela foi boa. A directora dixo que era unha insolente e apañou un bo castigo, un deses que son coma as condenas dos xuíces e póñense para tres semanas e un día.
  Cando Adelaida regresou á casa aínda viña moi enrabechada coa directora. Pendurada da parede tiña unha fotografía na que estaban tódalas compañeiras da clase coa mestra e a directora. Non o pensou dúas veces, pillou o lapis negro da caixa de cores do avó, foise para a fotografía e pintoulle á directora uns bigotazos de cabo de municipais. Sentiuse aliviada despois daquela vinganza.
  Ó día segunite, cando estaban tódolos nenos e nenas agardando no patio da escola que fose a hora de entrar, quedaron abraiados ó ver chegar á directora tal comsa se aquel día fose martes de entroido: viña vestida coma as mulleres árabes, cun veíño que lle tapaba toda a cara dos ollos para abaixo. Pero non debía ser cousa de disfrace porque entrou a correr na escola e mesmo empurrou con mal modo a un neno que se lle puxo no camiño.
  Adelaida fixouse moito nela e advertiu a través do veo unha sombra debaixo do nariz. ¡A directora tiña os bigotes que ela lle debuxara co lapis negro da caixa do avó! ¿Logo aqueles lápises eran máxicos?
  Moi longo se lle fixo o día a Adelaida. Desexaba ir para a casa e facer outro debuxo para asegurarse de se foran os seus lápises os causantes da conversión da directora á fe musulmana.
  Agora o problema esta en decidir con que había proba-la maxia dos lápises. Dáballe algo de medo. Comezou por debuxar nun papel un paxaro, pero non pasou nada. Despois pintou un pallaso, e nada. Ollou para a foto e pensou que ó mellor só funcionaban cando lle engadía algo a unha cousa que xa existía. Procurou unha foto de seu irmán. Xa se dispoñía a lle colocar outros bigotes cando pensou que podía suceder que a cousa non tivese volta atrás, e non estaría ben que un neno de oito meses tivese que se criar con bigotes. Así que, como na foto o neno estaba no berce, debuxoulle un parruliño de plástico enriba da almofada.
  Foi correndo ó cuarto onde estaba o berce. Cando chegou alí xa o meniño lle botaba man a un parrulo de plástico que estaba pousado enriba da súa almofada.
  Xa non había dúbida: ¡os lápises de cores do avó eran máxicos!
  Outra vez apreixou aquela caixa marabillosa contra o seu peito mentres pensaba que seguramente aquel avó que non coñecera tamén sería marabilloso.
  E foi daquela cando se lle ocorreu a idea de facer algo que aínda hoxe as xentes da súa vila non se explican como sucedeu.
  Botouse á rúa e foi á praza na que ían face-lo aparcamento. Nun quiosco mercou unha tarxeta postal na que viña unha foto da praza antes de que lle cortasen as árbores e marchou con ela para a casa.
  Aló pola noite cando todos durmían, Adelaida ergueuse da cama e colleu a postal. Pouco a pouco cos lápises foi pasando por riba as árbores todas. Foilles dando a cor que a cada parte lle correspondía. Cando rematou meteuse na cama totalmente convencida de que ó outro día a vila enteira ía levar unha boa sorpresa. E o alcalde tamén.
  Así foi. a xente corría pola rúa cara á praza para comprobar se era certo o que todos dicían: que as árbores volvían a estar onde estiveran por máis de cen anos coma se non pasase nada.
  O alcalde rabeaba e dicía que aquilo era imposible. Que comprobasen se non sería obra de alguén que espetara alí árbores traídas doutro lado. Confirmáronlle que non, que aquelas árbores eran as mesmas que se cortaran e que ademais estaban perfectamente enraizadas.
  -Pois que as corten outra vez -ordenou o alcalde.
  Aquela tarde os obreiros cumpriron as ordes do alcalde, e de novo quedou a praza sen árbores.
  Tamén Adelaida cumpriu aquela noite co que para ela era unha obriga e volveu pasa-los lápises de cores por riba da postal e outra vez amenceu a praza chea de árbores. Pero desta vez Adelaida fixo algo máis, procurou no xornal un retrato do alcalde. Víase ó home falando con outra persoa e tiña as plamas das mans colocadas cara adiante. Nelas foi onda Adelaida lle escribiu a súa mensaxe: ¡Se volves a mandar corta-las árbores, plántoche unha en cada orella!
  Para o outro día o alcalde presentouse na casa do concello con luvas. Reuniu ós concelleiros e díxolles que era mellor face-lo aparcamento noutro sitio onde non houbese que cortar árbores e todos estiveron de acordo con el.
  Tódolos veciños estaban felices porque a praza volvía te-las súas árbores, aínda que ninguén podía explicar como sucedera aquilo. Adelaida nunca llo dixo a ninguén, todos temos dereito a ter algún segredo.
  ¡Ah!, Adelaida borroulle o bigote á directora cando esta lle levantou o castigo...

(Trazos, trozos e retrincos. Xunta de Galicia, Consellería de Cultura e Xuventude, Dirección Xeral de Cultura. Vigo, 1992)