 |
Nacido en Lugo en decembro de 1957, é o
primeiro -e polo momento único- ilustrador galego que ten sido
incluído no catálogo de ilustradores da Feira Internacional do
Libro Infantil de Bolonia (ano 1990), que é o mesmo que dicir que a
súa obra ten acadado un definitivo recoñecemento internacional.
Con Francisco Jaraba e Miguelanxo Prado fundou en 1979 o grupo
"Xofre", que chegou a edita-los seus propios cómics ou
historietas. Como historietista colaborou, e colabora aínda de cando en
vez, na revista de humor "Can sen Dono", no semanario "A Nosa
Terra" e no xornal "La Voz de Galicia".
Sen embargo, o grafismo de Xan López Domínguez evolucionou lonxe
dos parámetros do tradicional debuxo de historieta. Pola contra, a
súa concepción da ilustración responde a unha
valoración plenamente diferenciada de cal é o deseño
axeitado para o tipo de relación co texto que esixe o libro. Unha
concepción que sabe explotar tódalas posibilidades que esa
relación encerra: desde a ilustración puntual, case
expresionista, de "Este era Hirbel", centrada nunha descrición
dos cambios de emocións do rapaz protagonista, á máis
dinámica, que participa do carácter de xogo do propio conto, de
"Xiganano"; ata a intervención libérrima no espacio que
caracteriza a "Fafarraios", onde os debuxos prolongan e multiplican o
humor e o ritmo dos poemas do texto.
Esta perfecta simbiose de imaxe e texto acada o seu máis completo
cumprimento nas obras das que o propio artista é tamén o seu
autor literario. Malfadadamente, as condicións -tantas veces laiada- do
noso espacio editorial case nunca permiten que este tipo de obras poidan ser
publicadas entre nós. É espléndida excepción o
pequeno álbum "Voces na lagoa do espantallo". Un breve pero
precioso texto, que ten o sabor sinxelo e á vez fondo das vellas
parábolas e contos populares, integra unha inseparable e perfecta
unidade cuns debuxos dun riquísimo e equilibrado barroquismo.
Xan López Domínguez fai compatible a adaptación ó
espírito dos textos coa consolidación dun estilo persoal
fortemente marcado. A figura humana é tratada con formas caricaturescas,
resoltas con grandes e áxiles trazos, e solucións
económicas: os ollos son puntos, os narices unha única e
rápida liña, as bocas unha longa raia. Todo está cheo dun
forte dinamismo. A disposición das figuras e os fondos no espacio da
páxina combina un atento respecto ás regras da
composición, que non rexeita o xogo cos espacios baleiros, cunha
evidente tendencia ó amoreamento de elementos. O resultado xa quedou
dito: un barroquismo equilibrado.
MIGUEL VÁZQUEZ
FREIRE: Ilustradores galegos para nenos. Col. Andel, 8. Xunta de
Galicia, Consellería de Cultura e Xuventude, Dirección Xeral de
Cultura. A Coruña, 1991
|