Temos diante de nós unha exposición de traballos de Miguelanxo Prado. É dicir, temos a posibilidade de contemplar unhas obras que, aínda que non o queiramos, van quedar fixadas na nosa memoria e nos van acompañar durante moito tempo.

Durante toda a vida, no meu caso. Porque, dende o ano 1983, cando coñecín os cómics que logo Miguelanxo Prado reuniría nun álbum inesquecible, Fragmentos de la Enciclopedia Délfica, quedei deslumbrado co traballo e co mundo que alí se me ofrecía. Un deslumbramento que non fixo máis que aumentar co paso do tempo, a medida que, en traballos sucesivos, ía vendo a capacidade de Miguelanxo Prado para fascinarnos a través das súas historias e das súas imaxes.

Estamos a falar dun home que é, sen dúbida ningunha, un artista total, unha desas escasas persoas que teñen no seu interior a capacidade de crear mundos autónomos, calquera que sexa a canle artística que utilicen para expresarse. Que a obra deste home sexa coñecida e loada en toda Europa, mentres en Galicia a penas se sabe del, non é máis que un síntoma dos profundos desaxustes culturais que padece o noso país.

Miguelanxo Prado é, sobre todo, un creador de mundos, un narrador de historias. A súa forma de expresión máis querida é o cómic, quizais porque nela conflúen o seu interese pola literatura e a súa paixón pola imaxe. El ten demostrado -con "calidade de estilo e dureza conceptual", en palabras de Méndez Ferrín- que se pode realizar un cómic diferente ó que, desgraciadamente, estamos afeitos a ver. Non hai máis que ler Trazo de tiza (un álbum que encerra unha historia fascinante, xustamente premiado en toda Europa) ou Páxinas crepusculares (o seu magnífico álbum en galego), por citar só algunhas das súas últimas publicacións, para descubrir que Miguelanxo Prado é algo máis que un ilustrador ou un autor de cómics. Vendo o conxunto da súa obra, o concepto de artista total volve xurdir dun xeito inevitable.

Diante de calquera obra de Miguelanxo Prado é fácil quedar abraiado polo dominio técnico, pola perfección formal que se observa nela. Dende a frecuente elección deses soportes escuros (que logo lle van permitir un tratamento tan orixinal da luz, cuns brancos que salientan con inusitada intensidade) ata a rara facilidade para crear, calquera que sexa a técnica empregada, unhas imaxes que nos engaiolan pola aparente sinxeleza e, sobre todo, pola súa forza expresiva.

Pero, con ser todo iso importante, a min paréceme que a forza das imaxes de Miguelanxo Prado está máis alá do que vemos en formas e cores. Para min, a forza desas imaxes reside no que nos suxiren, no que espertan no noso interior cando as contemplamos. Porque hai algo nelas que nos axuda a entender mellor o que pasa e o que nos pasa, como se, ó atrapar a vida, nos desvelasen o que hai máis alá da superficie das cousas.

Ás veces, Miguelanxo Prado crea as súas imaxes a partir da obra doutras persoas. É o caso dalgúns libros afortunados -case todos pertencentes ó que chamamos literatura infantil-xuvenil-, que teñen a sorte de poder contar as súas historias axudados polas imaxes de Miguelanxo.

Dous deses libros afortunados conteñen historias escritas por min: As flores radiactivas e Rapazas. En cada un deles, Miguelanxo utilizou propostas diferentes. E esas dúas aproximacións que el realizou son unha boa mostra das dúas vías que un ilustrador pode escoller á hora de facer unha ilustración a partir dun texto determinado. Unha delas é a consistente en contar a historia dende a imaxe, darlle vida propia ó que antes só eran palabras no papel, de maneira que as ilustracións constitúen unha narración paralela e complementaria. Esa é a proposta contida en As flores radiactivas. A outra vía, posiblemente máis complexa e difícil, é a de suxerir, a través das imaxes, un mundo que, ademais de ilustrar o relato, transcende a historia e ilumina aspectos que quizais estaban ocultos nela. As ilustracións de Rapazas, sobre todo as do último conto, van nesa dirección.

Pero o caso máis significativo destes traballos sobre relatos doutros é o do álbum Pedro e o lobo, feito a partir da vella historia -un conto popular ruso, adaptado ó galego por Miguel-Anxo Murado- á que lle puxo música Sergei Prokofiev. É fascinante contemplar as imaxes que Miguelanxo Prado creou para contarnos graficamente esta historia (¿pódense esquecer os ollos de Pedro, abraiado diante dos segredos que se agachan no bosque, esa repetida metáfora do mundo?), que el traslada a personaxes e ambiente galegos, demostrando unha vez máis que só se pode ser universal dende as propias raíces.

Disfrutemos, pois, dun anaco do traballo deste artista que é Miguelanxo Prado, felicitándonos por ter o privilexio de poder compartir con el un tempo e un país, tan presentes un e outro na súa obra.

Agustín Fernández Paz
Presentación da exposición "Obra gráfica infantil e xuvenil" de Miguelanxo Prado na 2ª Feira internacional do libro infantil e xuvenil