A voz narradora dun rapaz que cre que "en calquera lugar do mundo pode haber un neno que quere ser o teu amigo" conta esta sinxela historia cotiá, como quen escribe unha carta a un amigo futuro coa esperanza de resposta.
Comeza presentando os protagonistas: Turístico, un can sen unha orella; Pepiño Virafollas, que na escola pasaba as follas sen aprender nada; Miúdo: amo do Turístico que xoga co seu pai ás cartas na taberna de Pachín; Marisa, a neniña que anda sempre cunha boneca de trapo, Pitula, á que lle estarricaron as pernas cos pés de millo cando caeu no pozo e agora non se ten de pé; as Anduriñas, paxaros que non teñen parada en ningures; o Vagalume, que é o verme que non se ve polo día; e Paxariña, paxariño de papel que fai a mestra e non voa.
Conta a seguir que vai para mes e medio que falta Turístico porque Pepiño Virafollas o guindou nun camión que ía para Madrid. Por iso Miúdo "sacoulle a fala a Pepiño" e recea que non vai volver. Prometeulles aos amigos que se lle aparece o can halles ensinar a campaíña que tocan os grilos nas noites de verán, pois seica a deixan no burato cando saen. Vaise poñer a buscar grilos, aínda que sen chuzalos coas pallas, que precisan as anduriñas (do peteiro de unha delas caeu o vagalume Poucoalumeas, que coa zoupada desgraciouse e só alumea "de mediocorpo para atrás").
Volveu Turístico, pegándose unha camiñada boa desde Madrid. Agora ao que ve un camión "roña e rincha os dentes". Pero a Miúdo cústalle traballo dar cun grilo, pois agora só saen polas noites. Noutrora, eran de moitísimas cores e os galos e galiñas peteiraban neles e non os deixaban vivir. Un día, un galo fachendoso dubidou se picalo, pois tiña fame e non quería luxar o peteiro, e cando mirou para o chan, o grilo, gordecho e moi vello, xa liscara. Este foi o primeiro que se vestiu de negro e comezou a traballar e cantar pola noitiña, cando os inimigos están no poleiro.
Como Miúdo prometeu ensinarlles a campaíña dos grilos o día de Reis, despídese o narrador ata o próximo verán, anunciando que lle ha enviar ao lector unha paxariña e contaralle cómo foi o da campaíña.