 |
Retomando a historia no punto no que quedara en
Mil cousas poden pasar. Libro I, aparecen Lina e
Pouco, o mudo neofalante, á sombra da maceira de mazás douradas,
que son o seu alimento, relaxados na Praia Lourida, xa que é comezo do
verán. Con novidades, iso si: el aprendeu a falar pola tuba e ela pode
encoller ou estirar o pescozo: é elástico. Logo de fabricar Pouco
un portatubas con canas e follas de millo, despídense da maceira e
emprenden a viaxe de volta a Nil.
Mentres, na escola municipal da Vila de
Nil condecoran como o mellor alumno de primaria ao porco Isaías. Logo de
entregarlle con noxo a medalla con forma de empanada, a alcaldesa Numerosa,
desgustada polo que está a ocorrer na vila, onde mesmo se acaba de
constituír unha Sociedade de Amigos do Cocido de Can, e polo
mínimo agradecemento dos veciños ás súas boas
intencións, vai ao Cemiterio Municipal para propoñerlle a
Propicio que a releve como alcalde, pois aínda que ten só 10 anos
fixo un traballo recoñecido por todos revitalizando o cemiterio. O rapaz
pensa en celebrar a súa toma de posesión o 17 de xullo,
Día de Nainil, cunha gran festa no cemiterio para que os vivos
coñezan os mortos. Para iso proponlle a don Torsón, o director da
Banda Municipal, que se estree a banda cun concerto no mesmiño
xardín do camposanto rodeado por defuntos que ven a vida pasar nas
súas cadeiras de praia impecablemente vestidos de época e
perfumados con auga de fiúncho mentres falan con frases encadeadas, que
Quindimil, a carteira que se fixo novelista cando o novelista deu en albanel,
anota coa esperanza de escribir algún día a súa novela. E
para que actúe tamén como solista o seu pai, Hedión, que
enviaran ao Pantano Onde Non Amañece, debe ir comunicarlle que o
readmiten na banda o propio director, e de paso comprobar que sabe tocar e non
provocará cagarrela nos que o escoiten.
Sentado nunha rocha no medio
pantano, onde todo é negro e escuridade, ensaiou Hedión sen parar
na súa tuba enlamada, e aparecéronlle tres admiradores:
Ulam-Bator, o rei dos osos, un asasino especializado en matar a quen pense
sequera en quitarlle a coroa; a loba Sahure, a mellor cazadora a catro patas
sobre a terra, cos seus setenta e un netos que a seguen para aprender a cazar;
e a cobreguiña Senyi, filla da descomunal serpe Tragaldeas, de
setecentos catorce anos, que papa aldeas enteras. Eran os tres os máis
famosos asasinos da actualidade que vían os seus sentimentos ao matar
reflectidos naquela música.
Alimentándose de mazás
douradas, chegan Lina e Pouco ao Val das Nove Fontes, onde viven milleiros de
canarios procedentes da Selva dos Recendos. Alí, Lina pídelle ao
canario Chals que lle conte a historia que non se detivera a escoitarlle na
viaxe de ida. E Chals conta con voz rasposa o Romance de Kandás: nun
barco que foi ao comercio de canarios ficharon un gato para que se encargase
dos ratos, que cando na volta viu os milleiros de canarios engaiolados
ía comelos pero unha tormenta fixo naufragar o barco, polo que renunciou
a facelo e liberounos. Agradecidos, formaron un paxaro entre todos,
trasladárono ao val e chamáronlle Kandás, que na voz dos
canarios quere dicir "meu irmán". Informados polo vento da festa de
alcaldamento, os dous namorados parten a toda présa para chegar a tempo
e poder demostrarlle á vila o moito que mellorara Pouco coa tuba. E
Chals emprende voo cara a Nil, aínda que non sabe onde queda, para
avisar de que van para alí.
Don Torsón chega onda
Hedión. Como xa toca ben a tuba, será un extraordinario solista
na cerimonia do fillo. Nesas chega Chals preguntando polo camiño de Nil,
mais ao mencionar o concerto e o seu amigo que toca a tuba, devórao
dunha soa trabada Hedión: os tres fans celebran que el xa é
tamén un asasino. Ten que chegar antes de que Pouco lle quite o posto de
tubeiro. Contará coa axuda dos tres admiradores para que tal cousa non
suceda.
Mentres, en Nil xa anuncia o grande evento un extravagante murete do
albanel municipal Froufe Lamas, que pouco aguanta de pé. Menos mal que,
por se acaso, Propicio manda unha invitación a cada nilense co programa
de actos tan detallado como especial. Por certo, o do Día de Nainil
celébrase cando o 17 de xullo cae en sábado porque, segundo se le
no "Conto da Fundación", na antigüidade toda a xente lía
poesía, o que provocou unha epidemia de transparencia que fixo que a mai
non vise ao seu fillo Nil; por iso, cando se botaron a durmir no camiño
ao pé dunha árbore ela puxo un letreiro para saber onde estaba o
rapaz, pero logo marcharon e alí quedou. Ao pasaren por alí
xentes varias e ver o cartel de Nil comezaron a quedarse no sitio e así
naceu Nil: "un pobo que naceu por casualidade, como tantos outros e que, antes
de que houbera nada nesta vila, xa había un cartel cunha frecha
sinalando a nada", en palabras de Isaías.
Pouco e Lina chegaron ao
bosque coñecido como o Ancián con árbores de seica
raíces enormes nas que habitan os Inmortais, insectos alados xigantes
(avespas, mosquitos, e outros menos coñecidos) que ninguén viu
nunca, dos que só se coñecen os seus bruídos de toda clase
(peidos, arrotos...). Alí sorpréndenos os tres amigos de
Hedión. A loba encárase a Lina, que emboba os netos estarricando
e dando voltas co pescozo; o oso enfróntase a Pouco nun desafío
de bruídos, un coa tuba, o outro a gruñir. De súpeto, en
medio dun zunido enxordecedor, os Inmortais sálvanos dos asasinos
levándoos para as árbores. Morta a loba e fuxido o oso, a
cobreguiña preadolescente localiza a parella durmindo preto da vila de
Nil. Como este se reflicte na tuba, bótase a ela para papala, como
facía a súa nai, batendo contra si mesma na superficie
metálica do instrumento. O ruído esperta a Pouco, polo que ela se
refuxia dentro da tuba, á agarda do momento oportuno para saírlle
á boca e envelenalo, eliminando así a competencia de
Hedión.
En Nil, no antigo panteón convertido na nova sede da
alcaldía, preséntase ante Propicio a figura pantanosa do pai,
unha arrepiante figura lamacenta. Esa noite, véspera da
celebración ninguén en Nil dorme cos nervios, nin sequera o
río Inrique. Por fin chega a tarde tan agardada. Todo os habitantes de
Nil acoden ao cemiterio, e quedan admirados do porte e elegancia dos mortos,
tanto que mesmo se acomplexan da súa propia aparencia física.
Comeza o acto co discurso do condecorado porco Isaías, que fai as
presentacións: "vivos, estes son os vosos mortos; mortos, estes son os
vosos vivos", para dar paso aos dous exércitos inimigos, antes, agora
xuntos na Nova Banda Municipal de Nil. Entra a banda e con ela o solista
Hedión, con aspecto arrepiante, aínda que se lavara e barbeara, e
unha mirada estarrecente que fai tremer a todos. Mais aínda que o
director dá entrada aos clarinetes coa batuta, non sae ningún
son: todos quedan pasmados ao ver ao seu lado unha cara con pescozo
quilométrico que lle pide que agarden un anaquiño pois o seu home
está a chegar.
Para decidir o solista, teñen que interpretar
os dous, o da tuba negra e o da tuba dourada, o himno municipal "Do leite de
Nainil". Comeza Hedión e emociona a todos, que senten en carne propia o
himno... mais a última nota quédalle pendurada no aire: é
o fantasma de Chals, que conta a historia do seu asasinato e fainos chorar.
Senyi aproveita o momento para cravarlle o veleno no pescozo a Pouco. Este
só acerta a dicir que morre... de fame. Entón Lina dálle
unha mazá, da que el morde só un petisco, suficiente para que se
atopen fronte a fronte no seu interior o Espírito do Veleno da Fame e o
espírito da Mazá Afouta; enfróntanse nunha dura batalla de
empurróns e consegue botalo fóra a mazá. Cando a xente
comeza a marchar sen parar de chorar, e logo de que o axente Rabindranata
espose a Hedión, Pouco fala, come outras dúas mazás e
comeza a tocar as tres partes do himno. Todos senten ao escoitalo que son eles
mesmos, a súa historia e o seu futuro, os que están nesa
música. Entre a emoción colectiva, acómpañao
entón toda a banda. Por fin, xa pode darlle a xoieira panadeira Tilia
Cunqueiro a Propicio o seu bastón de mando, unha larpeirada que reparte
cos veciños, que logo, rendidos, se dormen apoiándose en calquera
recanto do cemiterio. Esa noite, como os vivos están durmidos, os mortos
métenos nos panteóns e saen a disfrutar de Nil e das súas
casas, e de madrugada regresan a sacanos de onde os meteran.
Porque como
dixera un día o gato Kandás, tan citado polos versos
enxeñosos dos seus variopintos parentes, "Mil cousas podes pensar / Mil
cousas poden pasar". En fin, que Graziella vai visitar a Hedión ao
calabozo, anúncialle que deixa as escavacións á busca do
rei Bermudo para estar pendente del, quen lle manifesta o seu desexo: que lle
leve a tuba.
Dividida en seis partes, a historia, que promete desenvolver
continuacións colaterais varias, co engado máxico das
ilustracións e o enxeño inzado de humor tan sorprendente como
reconfortante, remata cun Apéndice no que se explica o que foi dos
personaxes máis relevantes. |
