Como homenaxe ao autor protagonista do Días das Letras Galegas de 2005, esta edición pretende achegar a vida e a obra do poeta aos lectores novos.
Presenta en primeiro lugar a biografía de Jesús Manuel Lorenzo Varela Vázquez, nado o 10 de agosto de 1916 a bordo do barco no que os seus pais chegaban aá Habana como emigrantes, aínda que oficialmente consta que naceu nunha casa da capital cubana. Tres meses despois, volta a familia para a parroquia paterna de Monterroso. En 1923 emigran de novo, esta vez para Arxentina, onde viven ata 1931, ano no que se instalan mai e fillo en Lugo, regresando o pai para a capital bonaerense. Esta etapa configura as liñas do seu traballo social e literario posterior: participa na fundación da Federación de Mocidades Galeguistas, organización xuvenil do Partido Galeguista, e milita logo na trotskista Izquierda Comunista; ademais, escribe os seus primeiros versos, de amor adolescente. En 1934, rematado o bacharelato e cunha intensa actividade política revolucionaria, trasládase a Madrid para cursar a carreira de Filosofía e Letras. Colabora como crítico literario no xornal "El Sol" e conecta cos círculos culturais, coñecendo a escritores como Neruda ou Lorca. Afíliase ao Partido Comunista. No 36 ingresa nas Misiones Pedagógicas, co obxectivo de levar a cultura aos recunchos máis afastados e dignificar a cultura tradicional do medio rural. Estaba en Huesca cando estalou a guerra civil, volvendo para Madrid e incorporándose como miliciano ao Quinto Regimiento. Mais non deixou de colaborar nas revistas culturais republicanas como "Hora de España" ou "El Mono Azul" e tivo un relevante papel no Congreso Internacional de Escritores para a Defensa da Cultura en 1937.
En febreiro do 39, escapando das tropas franquistas, pasa a Francia como outros milleiros de refuxiados republicanos. Internado nun campo de concentración, sae ao cabo dun mes grazas á intervención de intelectuais franceses. En maio, embarca cara a México, onde se incorpora á redacción da revista "Taller", que dirixía Octavio Paz. Mesmo crea a revista "Romance", que ten que abandonar logo de 24 números por diferenzas cos empresarios. Alí publica o seu primeiro libro Elegías españolas (1940). En 1941 instálase en Buenos Aires, onde residía seu pai. Incorpórase ao círculo de galegos exiliados de Luís Seoane (a quen ficará unido por unha forte amizade), Rafael Dieste e Arturo Cuadrado. Traballa en campos como o xornalismo, a traducción ou o ensaio sobre arte. Aos poucos meses, en 1942, publica Torres de amor, o seu máis extenso poemario en castelán, que se negou a editar Emecé pola militancia comunista do autor. Entre 1943 e 1945 funda e codirixe a revista "Correo Literario", cunha moi importante nómina de colaboradores exiliados e latinoamericanos, na que publica versos motivados pola Segunda Guerra Mundial, coa esperanza de que o seu desenlace repercutise na caída do franquismo. Mais a chegada ao goberno arxentino do xeneral Perón obriga a pechala, pois é mal vista polo poder pola tendencia esquerdista dos seus directores. Con Luís Seoane funda unha nova revista, "Cabalgata", da que saen 22 números. Catro poemas pra catro gravados (1944) incorpórao á literatura galega. En 1947 trasládase a Montevideo para vivir coa escritora Estela Canto, conseguindo un contrato de profesor para unha universidade estadounidense, mais o goberno de Estados Unidos négalle o visado pola súa militancia política. En 1952 regresa a Buenos Aires logo da súa ruptura de parella, onde publica Lonxe (1954), para algúns, o grande libro da poesía galega do exilio. Nel combina o coidado formal de toda a súa obra cun firme compromiso social e político. A partir deste momento a súa obra empeza a merecer a atención da intelectualidade que permanecera en Galiza. En 1955 coñece a Marika Gerstein, muller de ascendencia xudía e ampla cultura, que será a súa compañeira ata a morte do poeta. En 1960 viaxa a Galiza para valorar a posibilidade da súa volta definitiva ao país, mais regresa a Arxentina. Colabora como prestixioso crítico de arte no xornal "La Razón" e publica poemas soltos en volumes colectivos ou revistas. Volta definitivamente en 1976, instalándose en Madrid. A pesar da axuda de Isaac Díaz Pardo, o retorno é durísimo e desesperanzado polo escaso coñecemento do seu labor cultural. Morre o 25 de novembro de 1978 dun infarto. Enterrado no cemiterio de La Almudena, no 1981 foi trasladado para o camposanto de San Martiño de Fufín en Monterroso, cabo da súa nai.
A súa obra poética parte dunha concepción da cultura ligada fondamente ao compromiso social e político. É unha producción de combate durante a guerra; no exilio, é poeta bilingüe, con dous poemarios en castelán centrados nas vivencias do conflito e na ausencia que provoca o afastamento da Terra. En Catro poemas pra catro gravados, o seu primeiro poemario en galego en colaboración con Luís Seoane, rescata personaxes do pasado pouco coñecidos ou silenciados pola historia "oficial" para tirar deles valores positivos que se proxectan sobre o presente. Lonxe presenta unha temática centrada na Guerra Civil e as súas consecuencias (a guerrilla e os heroes xurdidos do pobo que asumen de forma anónima a loita pola liberdade e a xustiza), e outra máis íntima na que domina a saudade da terra natal a partir da experiencia vivida con dor e nostalxia polos amigos mortos durante a contenda e a represión posterior. Á beira da emigración e o exilio, aparece a paisaxe gardada como un tesouro da memoria desde a infancia recuperada
Péchase a edición cunha antoloxía de dez poemas acompañados dunhas breves liñas de lectura.